Sorun Nasıl Görünür?
Galvanizli bir parça toz boyandıktan sonra fırından çıktığında yüzeyde şu kusurlardan biri görülebilir:
- İğne delikleri: Boya filminde çok küçük, krater benzeri delikler.
- Kabarcıklar: Boyanın altında hava kalmış gibi duran kabarık noktalar.
- Kalkma: Boyanın bant çekildiğinde ya da darbede galvanizden tabaka halinde ayrılması. Bu sorun bazen haftalar sonra ortaya çıkar.
Bu kusurların çoğu boya kalitesinden değil, galvaniz yüzeyinin doğasından kaynaklanır. İyi haber şu ki hepsi doğru süreçle önlenebilir.
1. Neden: Galvanizden Gaz Çıkışı
Sıcak daldırma galvaniz katmanı mikroskobik boşluklar içerir. Ayrıca alttaki çelikte de hapsolmuş gazlar bulunabilir. Parça boya fırınında ısındığında bu gazlar genleşip yüzeye çıkar. Tam bu sırada toz boya da eriyip akmaktadır. Yükselen gaz kabarcıkları eriyen boyayı delip geçer ve kürleşen filmde iğne deliği ya da kabarcık bırakır.
Çözüm:
- Ön ısıtma (gaz alma): Parça, boya uygulanmadan önce pişirme sıcaklığına yakın ya da biraz üzerinde bir sıcaklıkta ısıtılır. Gazın büyük kısmı boyasız yüzeyden çıkar. Sonra parça uygun sıcaklığa getirilip boyanır.
- Gaz çıkışına dayanıklı (degassing) toz boyalar: Bu boyalar eridikten sonra daha uzun süre akışkan kalarak gazın kaçmasına ve yüzeyin yeniden kapanmasına izin verir.
- Doğru pişirme programı: Gereğinden yüksek fırın sıcaklığı gaz çıkışını artırır.
2. Neden: Yüzey Kirliliği ve Beyaz Pas
Galvanizden çıkan çinko yüzey havadaki nem ve karbondioksitle hızla tepkimeye girer. Nemli ortamda, özellikle parçalar üst üste istiflenip havasız kaldığında, beyaz pas denilen toz halinde çinko bileşikleri oluşur. Bu tabakanın üzerine uygulanan boya metale değil, gevşek bir toz katmanına tutunur. Sonuç: zamanla kalkan boya.
Çözüm: Yüzey; yağ alma, gerektiğinde hafif aşındırma (süpürme kumlama) ve galvanize uygun kimyasal ön işlemle temizlenir. Galvaniz ile boya arasındaki süre ne kadar kısa olursa yüzey o kadar temiz kalır.
3. Neden: Pasivasyon ve Soğutma İşlemleri
Bazı galvaniz tesisleri, depolamada beyaz pası önlemek için parçaları galvanizden sonra pasivasyon çözeltisine daldırır ya da suyla soğutur. Bu işlemler parçayı depoda korur, ama boyanın tutunmasını zayıflatabilir.
Çözüm: Boyanacak parçalar için galvaniz aşamasında pasivasyon uygulanmaması ya da uygulandıysa ön işlemle giderilmesi gerekir. Bu yüzden galvaniz siparişi verirken parçanın boyanacağını belirtmek çok önemlidir.
Belirti – Neden – Çözüm Tablosu
| Belirti | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Yüzeyde dağınık iğne delikleri | Galvaniz katmanından gaz çıkışı | Ön ısıtma, gaz çıkışına dayanıklı toz boya |
| Kabarcıklar, özellikle kalın bölgelerde | Gaz çıkışı ve aşırı fırın sıcaklığı | Ön ısıtma, pişirme programının ayarlanması |
| Boyanın tabaka halinde kalkması | Beyaz pas, kirli yüzey ya da pasivasyon | Yüzey temizliği, süpürme kumlama, uygun ön işlem |
| Kaynak ve köşe bölgelerinde kusur | Galvaniz kalıntısı, çinko damlaları | Boyamadan önce yüzey düzeltme |
| Haftalar sonra ortaya çıkan kalkma | Zayıf yapışma ya da eksik pişirme | Yapışma testi, doğru pişirme kontrolü |
Galvaniz Siparişi Verirken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Parçanın boyanacağını belirtin. Galvanizci pasivasyon ya da suyla soğutma uygulamamalı.
- Galvaniz ile boya arasındaki süreyi kısa tutun. Parçaları haftalarca açık havada bekletmeyin.
- Islak istiflemeyin. Galvanizli parçalar havalandırmalı ve kuru şekilde depolanmalı.
- Mümkünse galvaniz ve boyayı aynı yerde planlayın. Tek muhatapla çalışmak, sorun çıktığında sorumluluğun da tek yerde olmasını sağlar.
Baz Boya bir BAZ Galvaniz kuruluşu olduğu için galvaniz ve boya aynı grup içinde planlanabilir. Süreç ayrıntıları için galvaniz üzeri boyama sayfamıza bakın.
Galvanizli parçalarınızda sorun mu yaşıyorsunuz?
Fotoğraf gönderin, nedenini birlikte bulalım.